Loonwaarde vergelijken met de arbeidsmarkt: onderbouwing voor passend werk en spoor 2
Per 1 juli 2024 beoordeelt UWV WIA-aanvragen waarbij sprake is van structurele gedeeltelijke re-integratie voortaan praktisch: niet langer op basis van een theoretische schatting met maatmanfuncties, maar op basis van wat de werknemer feitelijk verdient. Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Want juist nu telt de kwaliteit van de onderbouwing. Wie als werkgever of HR-professional de loonwaarde niet helder en cijfermatig kan verantwoorden, loopt het risico dat UWV een andere conclusie trekt dan de situatie rechtvaardigt.
Loonwaarde is de waarde, uitgedrukt in geld, van het werk dat een werknemer nog kan uitvoeren. Die waarde hangt af van het aantal uren, de aard van de taken en het tempo waarin wordt gewerkt. Zeker bij een spoor 2-traject, waarbij herstel naar de eigen werkgever niet meer mogelijk is en de werknemer bij een andere organisatie passend werk zoekt, is een goed onderbouwde loonwaarde het fundament onder het re-integratieresultaat en daarmee onder de WIA-beoordeling.
In dit artikel lees je wat loonwaarde precies inhoudt, hoe je die onderbouwt met functiewaardering en loonwijzers, en welke valkuilen je daarbij wilt vermijden.
Maak ziekteverzuim beheersbaar in uw organisatie
Wat loonwaarde is en waarom het bij spoor 2 zo veel uitmaakt
Loonwaarde staat voor hoeveel de arbeid die de werknemer kan verrichten waard is in geld. Het gaat dus niet alleen om het aantal gewerkte uren, maar ook om de inhoud van het werk en de kwaliteit en het tempo van de output. Bij een spoor 2-traject zoekt de werknemer passend werk bij een andere werkgever. De loonwaarde die daarbij hoort, vormt de basis voor de berekening van het arbeidsongeschiktheidspercentage door UWV en bepaalt daarmee het recht op een WGA-uitkering.
UWV spreekt van een bevredigend re-integratieresultaat als de werknemer minimaal 65% loonwaarde realiseert ten opzichte van de inkomsten voor uitval met passend structureel werk. Lukt dat niet, dan moet uit het dossier blijken waarom meer loonwaarde niet haalbaar is. Dat vraagt om een actieve, gedocumenteerde aanpak van zowel werkgever als werknemer.
Praktisch beoordelen: wat er sinds juli 2024 is veranderd
Tot 1 juli 2024 gebruikte UWV een theoretische methode: de arbeidsdeskundige raadpleegde een database en selecteerde maatmanfuncties die de werknemer in theorie nog kon uitvoeren. Sindsdien geldt de maatregel Praktisch Beoordelen, waarbij het arbeidsdeskundig onderzoek zich richt op het werk dat feitelijk wordt verricht. Het inkomen dat de werknemer daadwerkelijk verdient, is nu leidend, mits het werk passend en duurzaam is en het inkomen representatief is voor de mate van ongeschiktheid.
De tijdelijke maatregel loopt van 1 juli 2024 tot 1 juli 2027 en is van toepassing op alle WIA-beoordelingen, inclusief herbeoordelingen. Dat heeft een directe consequentie voor spoor 2-trajecten: de loonwaarde die in het re-integratieverslag wordt opgegeven, wordt door UWV kritisch getoetst. Klopt die waarde niet, of ontbreekt een deugdelijke onderbouwing, dan kan de arbeidsdeskundige een loonwaardeonderzoek starten of een andere uitkomst bepalen dan verwacht.
De meestgemaakte fout: alleen kijken naar uren
Een hardnekkige misvatting in de praktijk is dat loonwaarde gelijk staat aan het percentage gewerkte uren. Iemand die 16 van de 32 contracturen werkt, is daarmee niet automatisch voor 50% arbeidsgeschikt. Wanneer in die halve werkdagen feitelijk maar het werk van 8 uur wordt geleverd doordat het tempo lager is, komt de loonwaarde uit op 8 gedeeld door 32, namelijk 25%. Enkel op aanwezigheid afrekenen geeft dus een vertekend beeld en benadeelt de werknemer bij de WIA-beoordeling.
Factoren die werkelijk meetellen bij de loonwaardeberekening zijn: het aantal productieve uren, het werktempo, de kwaliteit van de output, de taakinhoud en de hoeveelheid werk die daadwerkelijk wordt afgerond. Dat vraagt om een actieve observatie op de werkplek en periodieke bijstelling van de loonwaarde gedurende het hele re-integratietraject.
Loonwaarde onderbouwen met functiewaardering
Functiewaardering is een methode om functies onderling en ten opzichte van de arbeidsmarkt te vergelijken, zodat je niet appels met peren vergelijkt. Bij loonwaardebepaling in het kader van spoor 2 betekent dit concreet: bepaal welk functieniveau de nieuwe of aangepaste werkzaamheden vertegenwoordigen, zoek de bijbehorende loonschaal op en gebruik dat als normloon. De loonwaarde is vervolgens het normloon, vermenigvuldigd met de arbeidsprestatie en de deeltijdfactor.
Stel: het normloon voor de nieuwe functie bedraagt 2.500 euro per maand. De werknemer werkt 32 van de 40 uur (deeltijdfactor 80%) en haalt een arbeidsprestatie van 65%. Dan komt de loonwaarde uit op 2.500 euro x 80% x 65% = 1.300 euro. Het arbeidsongeschiktheidspercentage is dan (2.500 min 1.300) gedeeld door 2.500, uitkomend op 48%. Een heldere berekening als deze is precies wat UWV verwacht te zien in het dossier.
Loonwijzers als objectieve marktbenchmark
Om te onderbouwen dat het normloon realistisch is en aansluit bij de arbeidsmarkt, kun je gebruikmaken van loonwijzers en salarisdata. Loonwijzer, onderdeel van de WageIndicator Foundation, werkt met meer dan 1.700 beroepen geclassificeerd volgens de internationale ISCO-standaard en geeft een realistische salarisindicatie op basis van functie, ervaring en opleiding. Daarnaast publiceert het CBS regelmatig gegevens over gemiddelde lonen per sector, leeftijdscategorie en opleidingsniveau. Combineer meerdere bronnen voor de sterkste onderbouwing.
Praktische stappen om loonwaarde te vergelijken met de arbeidsmarkt:
- Bepaal het functieniveau via een erkende functiewaarderingsmethode, zoals ORBA of Hay.
- Zoek het bijbehorende marktloon op via Loonwijzer, CBS-loondata of een branche-cao.
- Leg de normfunctie, het normloon en de berekeningswijze vast in het re-integratieverslag.
- Onderbouw waarom het gekozen normloon representatief is voor de arbeidsmarkt in de betreffende regio en sector.
- Pas de loonwaarde aan zodra taken, uren of prestaties wijzigen en documenteer elke aanpassing.
Door meerdere bronnen te combineren, maak je de onderbouwing transparant en minder kwetsbaar voor discussie met UWV.
Wanneer schakel je een arbeidsdeskundige in?
Een loonwaardeonderzoek door een gecertificeerde arbeidsdeskundige is wettelijk niet verplicht, maar het is een waardevol instrument om inzicht te krijgen in de daadwerkelijke loonwaarde van de werknemer en dit te onderbouwen. Zeker als werkgever en werknemer het niet eens worden over de loonwaarde, of als de situatie complex is door een combinatie van aangepaste taken, verminderd tempo en wisselende inzetbaarheid, is externe expertise aan te raden. Bij UWV worden loonwaardebepalingen verricht door eigen arbeidsdeskundigen, maar een onafhankelijk rapport dat je zelf meestuurt met het re-integratieverslag, versterkt de positie van beide partijen aanzienlijk.
Let daarbij op dat de methode van loonwaardevaststelling gevalideerd is en dat de vastgestelde loonwaarde transparant en objectief tot stand is gekomen. Die twee eisen stelt ook UWV aan een loonwaardeonderzoek. Een goed rapport meet de arbeidsprestaties van de werknemer met een beperking ten opzichte van iemand in een vergelijkbare functie die geen beperking heeft, en legt de vergelijking stap voor stap uit.
Spoor 2 en loonwaarde: het dossier als fundament
Bij een spoor 2-traject loopt de re-integratie bij een andere werkgever. De loonwaarde die de werknemer daar realiseert, bepaalt mede of UWV het re-integratieresultaat als bevredigend beoordeelt. Schiet de loonwaarde tekort en ontbreekt een onderbouwde verklaring, dan kan UWV concluderen dat de inspanningen onvoldoende waren en een loonsanctie opleggen, waardoor de werkgever het loon tot 52 weken langer moet doorbetalen. Een solide dossier, met periodieke evaluaties, een helder vastgelegde loonwaarde en een marktconforme onderbouwing, is daarmee geen bureaucratische formaliteit maar een concreet beschermingsmiddel.
Een goed onderbouwde loonwaarde is de schakel tussen een geslaagd re-integratietraject en een eerlijke WIA-beoordeling. Door functiewaardering en marktdata te combineren, geef je UWV het inzicht dat het nodig heeft om een weloverwogen beslissing te nemen, en bescherm je tegelijk de belangen van de werknemer.
Key takeaways
- Loonwaarde omvat meer dan alleen gewerkte uren: ook tempo, taakinhoud en kwaliteit van de output tellen mee bij de berekening.
- Sinds 1 juli 2024 beoordeelt UWV WIA-aanvragen bij voorkeur praktisch, op basis van het feitelijke inkomen, niet op basis van theoretische maatmanfuncties.
- Gebruik functiewaardering om het normloon voor de (aangepaste) functie objectief vast te stellen en leg de berekeningswijze stap voor stap vast in het dossier.
- Verifieer het normloon met marktbronnen zoals Loonwijzer of CBS-loondata, zodat de vergelijking met de arbeidsmarkt aantoonbaar klopt.
- Pas de loonwaarde bij elke wijziging in taken, uren of prestaties opnieuw vast en documenteer dat consequent in het plan van aanpak.
- Schakel bij complexe situaties een gecertificeerde arbeidsdeskundige in voor een onafhankelijk loonwaardeonderzoek, als aanvulling op je eigen dossier.
- Een bevredigend re-integratieresultaat vereist minimaal 65% loonwaarde ten opzichte van het loon voor uitval; wijk je daar van af, onderbouw dan aantoonbaar waarom meer niet haalbaar is.
Heb je vragen over de loonwaardebepaling in een lopend spoor 2-traject of wil je weten hoe je het dossier het sterkst opbouwt richting UWV? Neem contact op met de arbeidsdeskundigen van Arbo Concern. We denken graag met je mee.