Wat kost een arbodienst en waar betaalt u voor?
Een zieke medewerker kost een werkgever gemiddeld 400 euro per dag, loondoorbetaling en vervangingskosten meegerekend. Tel daarbij op dat het gemiddelde ziekteverzuim in Nederland in 2025 uitkomt op 5,4 procent, en het wordt al snel duidelijk dat goed geregelde arbodienstverlening geen kostenpost is, maar een investering. Toch is de eerste vraag die veel werkgevers en HR-managers stellen: wat kost een arbodienst eigenlijk?
Het antwoord hangt af van de contractvorm, de omvang van je organisatie en hoe actief je gebruikmaakt van de diensten. Bovendien is een basiscontract met een gecertificeerde arbodienst wettelijk verplicht voor iedere werkgever met personeel, dus de keuze is niet of je iets afsluit, maar wat je afsluit en bij wie. Dat verdient een helder overzicht.
In dit artikel leggen we uit hoe de kosten van arbodienstverlening zijn opgebouwd, wat de verschillende contractvormen inhouden, en geven we concrete rekenvoorbeelden zodat je een onderbouwde keuze kunt maken voor jouw organisatie.
Maak ziekteverzuim beheersbaar in uw organisatie
Waarom een arbodienst wettelijk verplicht is
Volgens de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) is iedere werkgever verplicht een basiscontract te hebben met een gecertificeerde arbodienst of bedrijfsarts. Dit geldt ook als je maar één medewerker in dienst hebt. In dat basiscontract leg je minimaal vier onderdelen vast: toegang tot een bedrijfsarts, de mogelijkheid voor medewerkers om een second opinion aan te vragen, een open spreekuur en toetsing van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Ontbreken deze elementen, dan voldoe je niet aan de wet en kan de Nederlandse Arbeidsinspectie handhavend optreden. De boete voor het ontbreken van een verplicht basiscontract kan oplopen tot 4.500 euro.
Naast het basiscontract ben je als werkgever verantwoordelijk voor de begeleiding van zieke medewerkers volgens de Wet verbetering poortwachter. De bedrijfsarts stelt binnen zes weken na een ziekmelding een probleemanalyse op, waarna jij en je medewerker samen een plan van aanpak maken voor re-integratie. Wie dit niet goed regelt, riskeert niet alleen een loonsanctie, maar draait ook langer op voor de loonkosten van een langdurig zieke medewerker.
De twee contractvormen: vangnet en maatwerk
Er zijn twee manieren om je arbodienstverlening te organiseren. De meest gebruikte vorm is de vangnetregeling: je sluit een contract met één gecertificeerde arbodienst, die alle benodigde kerndeskundigen levert, van bedrijfsarts tot arbeidshygiënist en veiligheidskundige. Dit is laagdrempelig en geeft zekerheid, zeker voor organisaties die geen eigen arbo-expertise in huis hebben.
De tweede optie is de maatwerkregeling. Hierbij stel je zelf een netwerk samen van losse deskundigen en contracteer je minimaal een geregistreerde bedrijfsarts voor de wettelijke taken. Dit vereist meer eigen regie en kennis, maar geeft je meer vrijheid om specialisten te kiezen die precies passen bij de risicoprofielen in jouw branche. Grotere organisaties met een eigen HR-afdeling en preventiemedewerker kiezen hier vaker voor.
Wat kost een arbodienst: drie modellen vergeleken
De kosten van arbodienstverlening hangen sterk af van het gekozen model. Grofweg zijn er drie gangbare contractvormen op de markt.
- Verrichtingencontract: je betaalt een laag basisbedrag per medewerker per jaar (vaak tussen de 19 en 45 euro) en rekent afzonderlijk af per consult, document of casemanagement-uur.
- Abonnementscontract: een vast bedrag per medewerker per jaar, inclusief een afgesproken pakket aan diensten zoals verzuimbegeleiding en bedrijfsartsconsulen.
- Combinatiecontract: een middenweg met een vaste basisvergoeding aangevuld met variabele kosten voor extra inzet.
De totale kosten van arbodienstverlening liggen in de praktijk gemiddeld tussen de 100 en 200 euro per medewerker per jaar, afhankelijk van het gebruikte contractmodel en het feitelijke verzuim in jouw organisatie. Bij een verrichtingencontract met weinig verzuim betaal je minder; bij meer verzuim kunnen de kosten snel richting de bovengrens gaan.
Rekenvoorbeelden: wat betekent dit voor jouw organisatie?
Om het concreet te maken, geven we drie voorbeeldsituaties.
- Klein bedrijf, 10 medewerkers, laag verzuim: bij een verrichtingencontract met een basisbedrag van circa 22 euro per medewerker per jaar betaal je 220 euro aan vaste kosten. Voeg je twee verzuimgevallen toe met elk twee bedrijfsartsconsulen (circa 226 euro per consult), dan kom je op een totaal van circa 1.100 euro per jaar, ofwel 110 euro per medewerker.
- Middelgroot bedrijf, 50 medewerkers, gemiddeld verzuim: bij een abonnementscontract van 100 euro per medewerker per jaar betaal je 5.000 euro. Consulten en extra begeleiding zijn dan veelal inbegrepen, waardoor je kosten voorspelbaar blijven.
- Groter bedrijf, 150 medewerkers, hoog verzuim: hier lopen de kosten op. Bij een verrichtingenmodel met tien actieve verzuimdossiers per jaar, elk met gemiddeld vier consulten en casemanagement, kun je al snel uitkomen op 150 tot 200 euro per medewerker per jaar aan arbodienstverlening alleen.
Deze rekenvoorbeelden laten zien dat de contractkeuze grote invloed heeft op de uiteindelijke rekening. Een laag basisbedrag klinkt aantrekkelijk, maar als je regelmatig gebruikmaakt van de diensten, loopt de tel snel op.
Wat zit er precies in de prijs?
Een veelgemaakte denkfout is dat de contractprijs alles dekt. In de praktijk zijn er vrijwel altijd posten die apart worden gefactureerd, ook bij abonnementscontracten. Denk aan het opstellen van een probleemanalyse (gemiddeld rond de 97 euro), een functionele mogelijkhedenlijst (FML), second opinions, of een TO-DO-traject voor vastgelopen dossiers. Bij een verrichtingenmodel geldt bovendien een apart uurtarief voor de bedrijfsarts voor overleg, dat kan oplopen tot ruim 300 euro per uur.
Wat je altijd in het contract geregeld wilt hebben, zijn in ieder geval: toegang tot de bedrijfsarts (inclusief open spreekuur), verzuimbegeleiding conform de Wet verbetering poortwachter, RI&E-toetsing en een heldere klachtenprocedure. Het Arboportaal geeft een volledig overzicht van wat wettelijk in het basiscontract moet staan.
De veelgemaakte fout: alleen op prijs vergelijken
Veel werkgevers vergelijken arbodiensten puur op het basisbedrag per medewerker per jaar. Dat is begrijpelijk, maar het geeft een vertekend beeld. Een goedkoop verrichtingencontract kan bij actief verzuim twee keer zo duur uitpakken als een abonnement met meer diensten inbegrepen. Vergelijk daarom altijd op verwacht gebruik: hoeveel verzuimmeldingen heb je gemiddeld per jaar, hoe complex zijn die dossiers, en hoeveel bedrijfsartsconsulen verwacht je nodig te hebben?
Een andere misvatting is dat preventie geen onderdeel is van de arbodienstverlening. Juist de preventieve diensten, zoals periodiek medisch onderzoek (PMO), spreekuren voor medewerkers met beginnende klachten en advies over werkplekergonomie, helpen verzuim voorkomen. Organisaties die actief sturen op preventie en begeleiding besparen aanzienlijk op verzuimkosten en versterken tegelijkertijd de werkcultuur.
Praktische tips bij het kiezen van een pakket
- Breng eerst je eigen situatie in kaart: gemiddeld verzuimpercentage, aantal medewerkers en brancherisico.
- Vraag altijd een totaalbegroting op voor een realistisch gebruiksscenario, niet alleen het basisbedrag.
- Controleer of preventieve diensten (PMO, open spreekuur, RI&E-toetsing) in het pakket zitten of apart worden gefactureerd.
- Let op de opzegtermijn en contractduur: kortere contracten geven meer flexibiliteit, maar zijn soms duurder per medewerker.
- Vraag bij de OR of PVT om instemming voordat je het contract ondertekent. Dit is wettelijk vereist.
Neem ook de tijd om te bekijken welke arbodienst past bij de cultuur en omvang van jouw organisatie. Persoonlijk contact en korte lijnen met de bedrijfsarts zijn voor veel werkgevers minstens zo waardevol als de prijs op papier.
Kosten arbodienst versus kosten van verzuim
Tot slot de meest waardevolle vergelijking: wat kost je arbodienst, en wat kost je verzuim? Een zieke medewerker kost een werkgever gemiddeld 250 tot 400 euro per dag, inclusief loondoorbetaling, vervanging en productiviteitsverlies. Bij langdurig verzuim door werkstress of burn-out lopen de kosten op tot gemiddeld 14.500 euro per uitvalgeval, zo blijkt uit cijfers van TNO en het CBS. Ter vergelijking: een goed ingericht abonnement bij een arbodienst kost voor een organisatie van 50 medewerkers al snel 5.000 tot 10.000 euro per jaar. Het voorkomen van twee langdurige uitvalgevallen per jaar maakt die investering ruimschoots terug.
De kosten van een arbodienst zijn niet los te zien van wat goed geregelde arbozorg oplevert. Wie bewust kiest voor het juiste contract, betaalt niet meer dan nodig en heeft tegelijkertijd de zekerheid dat medewerkers bij ziekte snel en goed worden begeleid.
Key takeaways
- Een basiscontract met een gecertificeerde arbodienst is wettelijk verplicht voor iedere werkgever met personeel, ook als je maar één medewerker in dienst hebt.
- De kosten van arbodienstverlening liggen gemiddeld tussen de 100 en 200 euro per medewerker per jaar, maar variëren sterk per contractvorm en feitelijk gebruik.
- Bij een verrichtingencontract betaal je weinig vaste kosten, maar loopt de rekening op zodra er actief verzuim is. Een abonnementscontract geeft meer voorspelbaarheid.
- Vergelijk arbodiensten nooit alleen op het basisbedrag, maar altijd op een realistisch gebruiksscenario met verwacht aantal consulten en verzuimdossiers.
- Preventieve diensten zoals PMO en open spreekuur zijn waardevol: ze voorkomen langdurig verzuim en zijn lang niet altijd standaard inbegrepen in het basispakket.
- Een langdurig verzuimgeval kost gemiddeld 14.500 euro. Een goed gekozen arbocontract verdient zich al snel terug door actieve preventie en snelle begeleiding.
- Betrek de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging bij het afsluiten of wijzigen van het arbocontract. Dit is wettelijk verplicht.
Wil je weten welk pakket past bij jouw organisatie? Arbo Concern denkt graag met je mee, zonder verplichtingen en met een helder beeld van wat je kunt verwachten, zowel in dienstverlening als in prijs.